Dört C: Fiyatı Belirleyen Dört Ölçü
Aynı karatta iki taşın fiyatı iki katı fark edebilir. Farkı yaratan dört başlık ve hangisinin gerçekten önemli olduğu.
Kesim (Cut) — en önemlisi
Sıralamayı buradan başlatıyorum çünkü taşın parlaklığını belirleyen asıl şey kesimdir. İyi kesilmiş bir taş içine giren ışığı geri verir; derin ya da sığ kesilmiş taş ışığı yandan kaçırır ve cansız görünür.
Derecelendirme: Excellent, Very Good, Good, Fair, Poor. Tavsiyemiz Excellent veya Very Good'un altına inmemek. Kesimden yapılan tasarruf, taşın tamamını değersizleştirir — diğer üç başlıkta ne kadar iyi olursa olsun.
Renk (Color) — D'den Z'ye
Renksizlik derecesidir. D en renksiz, Z'ye doğru sararma artar. D–F renksiz, G–J ise "neredeyse renksiz" grubudur.
Gerçek şu: G ile D arasındaki farkı çıplak gözle, taş tek başına dururken kimse ayırt edemez. Fark ancak taşlar yan yana konup beyaz zeminde ters çevrildiğinde görünür. G–H aralığı fiyat/performans dengesinin en iyi olduğu yerdir.
Bir istisna: sarı altın montürde daha düşük renk dereceleri gizlenir; beyaz altın veya platinde taşın rengi daha çok belli olur. Metal seçimi için: Beyaz altın mı, sarı altın mı, rose mu?
Berraklık (Clarity) — içerideki izler
Taşın içindeki doğal izlerin (inklüzyon) büyüklüğü, sayısı ve konumu. Sıralama: FL, IF, VVS1, VVS2, VS1, VS2, SI1, SI2, I1–I3.
VS2 ve üzeri çıplak gözle temizdir. Yani 10 kat büyüteçle görünen bir iz, günlük hayatta kimsenin göreceği bir şey değildir. SI aralığında ise izin nerede olduğu önem kazanır: taşın kenarında bir iz sorun değil, tam ortasında olan bir iz parlaklığı düşürebilir.
Bu yüzden SI taşları rapordan değil, gözle seçilir. Dükkânda büyüteçle birlikte bakarız.
Karat (Carat) — ağırlık
Ağırlık ölçüsüdür, 1 karat 0,20 gram. Fiyat doğrusal değil basamaklı artar; 0,99 ile 1,00 arasındaki sıçrama en bilinen örnektir.
Detaylı anlatım için karat rehberine bakabilirsiniz.
Bütçe sınırlıysa nereden ödün verilir?
Sıralama nettir. Kesimden asla ödün vermeyin. Renkte D–F yerine G–H'ye inin — kimse anlamaz. Berraklıkta VVS yerine VS2'ye inin — çıplak gözle aynı. Karatta 1,00 yerine 0,90–0,95'e inin — parmakta fark edilmez.
Bu üç adım, aynı görünen bir taşta ciddi bir fiyat farkı yaratır. Yaptığımız iş büyük ölçüde bu dengeyi kurmaktır.
Aklınıza takılan bir şey mi var? Yazın, aynı gün cevap verelim — ya da Kapalıçarşı'daki dükkânımıza uğrayın.
WhatsApp'tan sorunSık sorulanlar
Dört C nedir?
Pırlantanın fiyatını belirleyen dört ölçüdür: karat (ağırlık), kesim (cut), renk (color) ve berraklık (clarity).
Hangisinden ödün verilmemeli?
Kesimden. Taşın parlaklığını en çok belirleyen başlık kesimdir; derin ya da sığ kesilmiş bir taş ışığı yandan kaçırır ve karatı ne olursa olsun donuk görünür.
Hangi renk derecesi mantıklı?
D–F renksiz kabul edilir ve en pahalı aralıktır. G–J aralığı çıplak gözle neredeyse ayırt edilemez ve fiyat/performans dengesi en iyi olan yerdir.
Berraklıkta hangi derece yeterli?
VS2 ve üzeri çıplak gözle temiz görünür. SI aralığında önemli olan izin büyüklüğü değil, taşın neresinde olduğudur — kenardaki iz sorun değil, ortadaki iz önemlidir.
Aynı karatta iki taşın fiyatı neden farklı olur?
Çünkü kesim, renk ve berraklık kombinasyonu değişir. Aynı karattaki iki taşın fiyatı iki katı ayrışabilir; bu yüzden etiket fiyatı yerine taşa özel fiyat veriyoruz.